Tandwielgeometrie berekenen
Steek-, kop-, voet- en basiscirkel van een cilindrisch tandwiel uit module en aantal tanden — desgewenst met hartafstand en overbrenging voor een compleet tandwielpaar.
Tandwielgeometrie-calculator
Steekcirkel-, kop-, voet- en basiscirkeldiameters voor cilindrische tandwielen (evolvente vertanding) — optioneel met hartafstand en overbrenging voor een tandwielpaar.
Vertandingsmaten berekenen
Voer de module en het aantal tanden in — de resultaten verschijnen direct.
Formules
dₐ = m · (z + 2)
d_f = m · (z − 2,5)
d_b = d · cos α
a = m · (z₁ + z₂) / 2
i = z₂ / z₁
z = aantal tanden [—]
α = drukhoek [°]
d = steekcirkeldiameter [mm]
dₐ = kopcirkeldiameter [mm]
d_f = voetcirkeldiameter [mm]
d_b = basiscirkeldiameter [mm]
a = hartafstand [mm]
i = overbrengingsverhouding [—]
Standaard drukhoek α = 20° volgens DIN 867. Bij speciale vertandingen (bijv. schuine vertanding, profielverschuiving) wijken de effectieve loopcirkeldiameters af — deze calculator geldt voor ongecorrigeerde rechte vertanding.
Typische geometriecoëfficiënten (DIN 867)
Waarvoor dient de tandwielgeometrie-calculator?
Bij het dimensioneren van cilindrische tandwielen volgen alle belangrijke diameters uit de module m en het aantal tanden z. De calculator levert de vier centrale maten van evolvente rechte vertanding in één stap:
- Steekcirkeldiameter d = m · z — de geometrische referentiecirkel van de vertanding.
- Kopcirkeldiameter dₐ = m · (z + 2) — de buitendiameter van het tandwiel.
- Voetcirkeldiameter d_f = m · (z − 2,5) — de bodem van de tandgleuven.
- Basiscirkeldiameter d_b = d · cos α — uitgangscirkel van de evolvente (α = drukhoek).
Voert u ook het aantal tanden van het tegenwiel z₂ in, dan berekent de tool de hartafstand a = m · (z₁ + z₂) / 2 en de overbrenging i = z₂ / z₁ — ideaal voor de snelle voordimensionering van een tandwielpaar. De formules gelden voor ongecorrigeerde rechte vertanding volgens DIN 867 met standaarddrukhoek α = 20°. Bij schuine vertanding of profielverschuiving wijken de effectieve loopcirkels af.
Hoe u de juiste module bepaalt, laat de gids Tandwielmodule berekenen zien. Twijfelt u over het vertandingstype? De keuzehulp vertandingstype leidt u in enkele stappen naar het juiste advies.
Veelgestelde vragen
Welk vertandingstype dekt de calculator af?
De ongecorrigeerde rechte vertanding (evolvente) volgens DIN 867 met drukhoek α = 20°. Voor schuine vertanding, profielverschuiving of speciale vertandingen gelden aanvullende correcties — de hier berekende waarden dienen als betrouwbare voordimensionering.
Hoe bereken ik de hartafstand van twee tandwielen?
Bij standaardvertanding geldt a = m · (z₁ + z₂) / 2. Beide wielen moeten dezelfde module en drukhoek hebben. Voer z₂ in de calculator in en de hartafstand verschijnt automatisch.
Wat is het verschil tussen steekcirkel en loopcirkel?
De steekcirkel d = m · z is een puur geometrische grootheid van het afzonderlijke wiel. De loopcirkel is de werkelijke afrolcirkel in ingrijping. Bij de standaardhartafstand zonder profielverschuiving zijn beide identiek.
Let op: De aangeboden rekentools dienen uitsluitend ter eerste oriëntatie en vervangen geen bindende dimensionering door gekwalificeerd vakpersoneel. Alle resultaten moeten vóór gebruik in veiligheidsrelevante toepassingen worden geverifieerd met geschikte technische berekeningen. Technische Antriebselemente GmbH aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade die voortvloeit uit het gebruik van de rekenresultaten.
Bijpassende producten & gidsen
Speciale vertanding van TEA
Tandwielen volgens tekening — module 0,3–8, DIN 867/3960, vertandingskwaliteit tot 5. Rechte, schuine en speciale vertanding.
ProductCilindrische tandwielen
Recht- en schuinvertande tandwielen als catalogus- en speciaaldeel — direct passend bij de berekende geometrie.
TutorialTandwielmodule berekenen
Bepaal de module uit aantal tanden, steekcirkel of hartafstand — stap voor stap met de normmodulereeks.
VergelijkingSchuine vs. rechte vertanding
Loopstilte, draagvermogen en axiale kracht vergeleken — welk vertandingstype wanneer zinvol is.
CalculatorKeuzehulp vertandingstype
In enkele stappen naar het juiste vertandingstype — op basis van belasting, toerental, geluid en asligging.
WoordenlijstModule (vertanding)
Definitie en betekenis van de module als centrale vertandingsgrootheid — met normmodulereeks.